به بهانه مناظره اسلاوی ژیژک و جردن پترسن و سالروز تولد کارل مارکس! - پایگاه خبری تحلیلی عصر ماه اهواز

  مشاهده مطلب

      ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۸      ۰             101747      عناوین اصلی, مقالات   Print This Post Print This Post

یک جمله مشترک بین موافقان و مخالفان مارکس وجود دارد: "تمام معرفت بشری بعد از مارکس، یا با مارکس است یا بر مارکس". این نشان از تاثیرگذاری عمیق اندیشه مارکس در شکل گیری مکاتب مختلف دارد و به همین دلیل است که در چندین نظرسنجی معتبر به عنوان بزرگترین اندیشمند هزاره شناخته شده است. چند روز پیش بزرگترین مناظره علمی قرن بین ژیژک و پترسن حول میراث فکری مارکس اتفاق افتاد. مناظره ای که البته حرف تازه ای نداشت. به نظر در این مناظره پترسن روانشناس، فهم گزینشی از مارکس داشت و ژیژک فیلسوف برخلاف دستنوشته هایش نتوانست دفاع خوبی از مارکس داشته باشد. با کمال احترام به نظر منتقدین مارکس و قبول برخی از انتقادات در زمینه پیامدهای ناگوار انقلاب های کمونیستی، با طرح این چند پرسش می توان به اهمیت نظریات مارکس و تاثیر گذاری اش در بهبود وضعیت جهان پی برد:
اگر مارکس متولد نمی شد با کدام چارچوب فکری می توانستیم به کالایی شدن پزشکی و زوال اخلاق پزشکی اعتراض کنیم؟ سیستم سلامت همگانی را مدیون افکار چه کسی هستیم؟

بدون مارکس با کدام چارچوب فکری می توان به کالایی شدن آموزش اعتراض کرد؟ نظام آموزشی تحت فشار سیاست‌گذاری‌هایی ناعادلانه و محروم‌کننده را چطور؟ بدون مارکس باید چشم بست بر پولی شدن دانشگاه ها، قربانی شدن عدالت آموزشی در مسلخ سودپرستی و سلب شدن فرصت برابر از قشر‌های بزرگی از افراد جامعه. فراهم کردن تحصیل رایگان برای کودکان در مدارس دولتی و پایان دادن به اشتغال آن‌ها در کارخانه‌ها را باید مدیون چه کسی باشیم؟

 چگونه بدون مارکس استثمار زنانی که بعنوان نیروی کار ارزان بکار گرفته می شوند را تحلیل کنیم؟ مگر می شود بدون نگاه مارکسیستی به آگهی "به یک منشی خانم با روابط عمومی بالا نیاز داریم" توجه کرد؟ بدون نگاه مارکس زنان چگونه حق رأی پیدا کردند؟ چگونه این اتفاق افتاد که زنان کنار هم جمع شدند و اعتراض کردند؟

اگر افکار مارکس منتشر نمی شد اعتراضات سازمان ‌یافته ای که منجر به وضع قوانینی به نفع کارگران، حاشیه نشینان، رنگین پوستان، کودکان کار، و محیط زیست شد را مدیون چه کسی باشیم؟

تاسیس اتحادیه بین‌المللی کارگران را وامدار چه کسی هستیم؟ حق اضافه کاری، مزایای مسکن و منزل سازمانی، سرویس ایاب و ذهاب، حق لباس، سهمیه سفر، بیمه از کار افتادگی،تعطیلات آخر هفته، کاهش ساعت کار روزانه به ۸ ساعت، داشتن وقت نهار، بن کارت خرید، مستمری دوران بازنشستگی، خلاقیت کاری، رضایت شغلی و ... بدون تاثیر تفکرات مارکس بوجود آمده اند؟

 از خودبیگانگی شغلی را چه کسی مطرح کرد؟وقتی کل کار شما در یک کارخانه کنسرو سازی زدن برچسب بر قوطی های کنسرو باشد و مجبور باشید روزی هزاران بار تکرارش کند، و به سختی از آن لذت ببرید، می توانید بفهمید مارکس هنوزم حرف برای گفتن دارد.

چگونه بدون مارکس و شکل گیری مکتب فرانکفورت متوجه صنعت فرهنگ شویم؟ چگونه روابط پنهانی غولهای رسانه ای و حاکمیت را تحلیل کنیم؟

اگر مارکس متولد نمی شد تخریب جنگلها و منابع طبیعی، بحران محیط زیست، گرمایش زمین، آپارتاید زیست محیطی و مصرف گرایی را با چه چاچوبی نقد می کردیم؟ کدام نقد زیست محیطی از اکوسوسیالیسم قوی تر است؟

چگونه بدون مارکس از استعمار جهانی در شمال و جنوب صحبت کنیم؟ مفهوم توسعه وابسته و توسعه درونزا وامدار افکار چه کسی است؟

مفاهیم ماتریالیسم تاریخی، ماتریالیسم دیالکتیک، اقتصاد سیاسی، تضاد طبقاتی، روبنا و زیر بنای جامعه، نیروی تولید، ابزار تولید، مناسبات تولید، مازاد تولید، انباشت سرمایه، ارزش افزوده و از خودبیگانگی را بدون کتاب کاپیتال مارکس چگونه می توان درک کرد؟

چه کسی تا قبل از مارکس به چگونگی نیروهای مولده مادی پرداخت و راه پژوهش همه گیر و همه­ جانبه­ ی روند پیدایش، تکامل و زوال صورت­بندیهای اجتماعی-اقتصادی را نشان داد؟ شرایط عینی تولید زندگی مادی که شالوده همه فعالیت تاریخی انسانها را تشکیل می ­دهد را چه کسی بررسی کرد؟ قانون تکامل این شرایط را چی کسی نوشت؟

در نهایت باید پرسید سیستم سرمایه داری با چه مکانیسمی با این ضعف ها مواجه می شود و نقش طعنه های تفکرات مارکسیستی برای بهبود این وضعیت چیست؟ شاید اگر چه از نظر طرفداران کاپیتالیسم، مارکسیسم آلترناتیو خوبی برای آنان نباشد اما بخوبی می دانند که منتقد بسیار منصفی است. اگر نقد مارکسیستی نبود سرمایه داری تا این حد به حیات خود ادامه می داد؟ زائده ها و دمل های چرکین کاپیتالیسم با اندیشه های مارکس جراحی و ترمیم شدند. تنفس امروز کاپیتالیسم بشدت مدیون تیغ جراحی مارکس است. کاپیتالیسم بیشتر از سوسیالیسم باید قدردان کارل مارکس باشد.

شهروز فروتن کیا -جامعه شناس

۵ می ۲۰۱۹

 

 دیدگاههای کاربران

  1-  دیدگاهها پس از تایید مدیر سایت نمایش داده می شوند.
  2-  از ارسال دیدگاههای تکراری و حاوی توهین به حزب یا گروه خاصی پرهیز گردد.

دیدگاه های بسته